Ունեմ որոշ հարցեր և առաջարկություններ, որոնք կցանկանայի ներկայացնել համանախաձեռնողների ուշադրությանը: Մասնակցել եմ 20.07.2021թ. կայացած հանդիպմանը, սակայն ճիշտ գտա նկատառումներս գրավոր ներկայացնել:
1. Արդյո՞ք 15 նպատակների շրջանակը և կառուցվածքը փոփոխության ենթակա չէ: Մասնավորապես, եթե հնարավորություն կա իրականացնելու առանձին շտկումներ, ինձ թույլ կտամ ներկայացնելու հետևյալ նկատառումները.
Որպես մեկ ընդհանուր նպատակ՝ միավորել 5-րդ (Հայաստան-Սփյուռք միասնականություն) և 6-րդ (Ուժեղ Սփյուռք) նպատակները,
Որպես ընդհանուր նպատակ դիտարկել նաև կրթությանն ու գիտությանն առնչվող նպատակները, քանի որ այդ բնագավառները փոխկապակցված և պայմանավորված են մեկը մյուսով,
Կարծում եմ, որ կարելի է միավորել նաև 12-րդ (Ողջամիտ կառավարում) և 15-րդ (Փաստերի վրա հիմնված որոշումների կայացում) նպատակները մեկ ընդհանուր՝ «Կառավարման արդյունավետ համակարգեր» նպատակի տակ.
Վերջապես, շատ կարևոր և լուծման կարոտ հիմնախնդիր է հանրապետության զարգացման բազմակենտրոն համակարգի ձևավորումը և տարածքային համաչափ զարգացումը, քանի որ դրանով է պայմանավորված երկրի բոլոր տարածաշրջաններում կյանքի որակի և ծառայությունների հասանելիության համադրելի մակարդակների ապահովումը: Ճիշտ է, այդ նպատակին կարելի է հասնել տարիների և նույնիսկ տասնամյակների նպատակաուղղված գործողություններով, որոնց արդյունքները կարող են անմիջականորեն տեսանելի չլինել, սակայն կստեղծվեն նախադրյալներ, որպեսզի ճիշտ թիրախավորվեն և երկարաժամկետ արդյունքներ ունենան տարբեր ներդրումային ծրագրերը:
Ելնելով վերը շարադրվածից, առաջարկում եմ նպատակների մեջ ներառել նաև հանրապետության տարածքային կազմակերպման բազմակենտրոն համակարգի ձևավորումը և տարածքայի համաչափ զարգացումը:
Այլապես, Հայաստանի Հանրապետությունը՝ իր հատակագծային ներկայիս կառուցվածքով, ի զորու չէ կայուն զարգացման նախադրյալներ ստեղծել:
2. Հաջորդ խնդիրը, որին կցանկանայի անդրադառնալ, առնչվում է հանդիպումների և քննարկումների ձևաչափին: Առաջարկում եմ դրանք կազմակերպել հետևյալ սկզբունքներով.
· Կազմել քննարկումների կամ կլոր սեղանների կազմակերպման նախնական ժամանակացույց՝ առանձին նպատակների վերաբերյալ օրակարգային հարցերով և այն հրապարակել նախաձեռնության կայքում,
· Տարբեր նպատակներին առնչվող մասնագիտական շրջանակներից հավաքագրել նրանց առաջարկությունները և նկատառումները օրակարգերում ընդգրկված հարցերի վերաբերյալ,
· Ստացված առաջարկությունների հիման վրա ձևավորել հանդիպման ձևաչափը և որոշել քննարկման մասնակցների շրջանակը, ապա էլեկտրոնային փոստով նրանց տեղեկացնել հանդիպման օրվա, ժամի, տեղի, մասնակիցների և աշխատակարգի մասին:
Կարծում եմ, որ նման ձևաչափն ավելի լավ պայմաններ կստեղծի միասին խորհելու համար:
Սարգիս Թ․, Հայաստան
Signatory
We all are coming from our childhood. If we want a strong country, if we want to feel proud, we need to start the investment from the children.
A long term program that we may see the results after 20 years.
I am not an expert on behavior science, but as a mother of two and a public health specialist I am sure that with a nationwide program and investment in our children, the future can belong to us.
My dream is to live in my country, from where no one wants to leave!
Karine N., Armenia
Signatory
I am a Diaspora Armenian born and raised in California, the daughter of genocide survivors, a physician and biotech expert who has volunteered in Armenia for multiple years in health-related areas.My comments come from the perspective of someone who has tried to be helpful, but who encountered multiple barriers.My suggestions below are cross-cutting and address multiple goals.1)Create a Diaspora-Armenia Innovation and Business Park/Centera.Such an entity would not only attract many more diaspora Armenians to open businesses in Armenia, but it would also create jobs and potentially an economic boom for the country. Jobs would be needed to support all the activities noted below, to support the new businesses and to support the increased number of people engaged in business activities (down-stream impact on restaurants, stores, services etc)b.This would be both a physical brick and mortar office park and a virtual office park whose mission is to make it easy to start a business and that overcomes well-known barriers (corruption, complicated laws and regulations, socio-cultural issues, and so forth). Locations would be in Yerevan and ideally one in each Marz.c.Provide business support services and education to diaspora Armenians, essentially create a business start-up tool-kitd.Provide human resources services to help with hiring and employee management.e.Provide practical educational services such as language classes (Eastern Armenian, Western Armenian, Russian, English, French), legal requirements and responsibilities in Armenia, how to set up vendor and contractor contracts in Armenia, socio-political topics, market research topics and so forth. Essentially anything that a diaspora businessperson would need to know to successfully open and manage a business in Armenia.f.Access to trustworthy, honest, high quality business support service providers that are fully vetted (e.g. attorneys, accountants, IT experts) g.Training programs for Armenia citizens to give them the skills needed by the new businesses (this could be a separate entity that contracts with the Innovation and Business Park/Centerh.Access to a variety of physical office spaces that can be rented or purchased.i.Access to executive apartments (long term and short-term rentals) that meet western standards of quality.j.Provide security solutions to businesses to prevent damage and theft (physical and digital).k.Liaison to government authorities to ensure government is able to address diaspora business people’s needs (e.g. 2)Develop in-country Armenia expertise in Eurasia Economic Union capabilitiesa.Given that as of this month all pharmaceutical and biotech approvals must now go through the EAEU and which gives any product approved in one country full reciprocity/approval in all EAEU countries, there is an opportunity for Armenia to be a preferred country in which companies conduct business to gain product registration.
b.Create businesses that provide pharma and biotech companies with the services needed to complete their product registration applications and to maintain their approvals/registrations. Become a one stop shop for these companies. Services would include legal and regulatory affairs experts, writers, translators (all documents must be in Russian), IT support and so forth.c.This could create many well-paying jobs for Armenians.d.This could establish Armenia as the “go to” country for businesses wishing to expand to EAEU countries. Given that Armenia is the most internationally facing of the EAEU countries, this is a logical role for Armenia. e.This will make Armenia indispensable to the EAEU success by attracting more businesses to the EAEU.f.Once this is accomplished for pharma/biotech, the same concept can be applied to other areas.3)Create a Diaspora-Armenia Healthcare Education and Capabilities Institutea.Improvement in the quality of healthcare in Armenia is critical to attracting people to emigrate and to attracting international businesses to open offices in Armenia. No one wants to be in a country for extended periods of time unless there is high quality medical care.b.There is a glut of doctors in Armenia but very few are well trained. On the other hand,there is shortage of nurses and cultural disparagement of the nursing profession (because they compete with doctors). c.The Institute could work to fix this long-term problem and shift the healthcare culture to one of high quality, high standards, accountability and collaboration across specialties and professions.d.This would include mentoring programs with top medical experts throughout the world, exchange programs, continuingmedical education programs and so forth.e.This would include working with the Republic of Armenia government to update regulations and laws to support a system that can provide high quality medical care and that can rout out corruption.f.This would include working closely with existing educational institutions in Armenia (YSMU, AUA, etc).g.Become an avenue for Armenia healthcare professionals to gain access to technical training, information, tech support.h.To become a think tank to problem-solve Armenia’s many healthcare challenges.4)Create a Diaspora-Armenia International Affairs Institutea.Similar in concept to #3 above (Healthcare) except for International and Foreign Affairsb.This would haveavery strong strategic component that included techniques for anticipating response options for different scenarios and game-out thesescenarios.c.Couldbe an avenue for collaboration with other international affairs think tanks of global acclaim.d.A means by which to set a higher standard and higher bar for Armenian foreign affairs which will becritical to survival of theRepublic of Armenia.e.A conduit to creating relationships with other countries that will enablethose countries to be motivated to support a strong and independent and flourishing Armenia.5)Develop a Diaspora-Armenia Philanthropy Societya.Create an NGO that supports NGOs.b.One thing that was clear during the 44-day War was that the ability of the government to provide humanitarian services or even to request humanitarian assistance or to know
which humanitarian organization were available to help completely collapsed in part because there was a lack of management of NGOs. This cannot happen again.c.There is also no strategic or operational coordination of NGOs.d.Armenia and NGOs working to help the people of Armenia would benefit from establishment of such a society.e.The Republic of Armenia would need to “bless” such an endeavor and agree to work and cooperate with this endeavor.f.Similar in concept to #1 above (diaspora business park/center); in fact,some functions could be shared between #1 and #5 (e.g. educational and training services)g.NGOs play a critical role in Armenia and should be part of any emergency response strategy.
Susan J., Armenia
Signatory
We need to develop minimal and maximal concepts and programs. The minimum is the preservation and evaluation of the existing state. The maximum is that which can be reached in principle and can be achieved in practice.
Convention Participant
Как макроэкономист у меня есть определенные идеи относительно путей развития армянской экономики.
Было сделано заявление о создании инвестиционного фонда и возникает банальный вопрос: во что вкладывать деньги? Здесь в дело вступает экономист: сущность работы экономиста заключается именно в том, чтобы ограниченные ресурсы использовать с максимальной эффективностью. Если экономист не решает эту задачу, то должен собрать вещи и уйти домой.
Следовательно, направления вложения инвестиционных средств зависят от задач, которые они должны решить для страны. Так, например, в течение ближайших 10-20-и лет нам необходимо решить в Армении следующие первоочередные задачи:
1. Повышение обороноспособности страны: разработка, производство и внедрение современных систем ПВО и наступательных систем; создание профессионального командирского состава; создание профессиональной разведки и контрразведки; обеспечение определенного уровня независимости, или национальной безопасности, по энергоснабжению, воздушных перевозок, снабжению топливных и продовольственных товаров и т.д. Только высокая обороноспособность позволит сохранить суверенитет страны.
2. Производство, потребление и экспорт товаров и услуг с максимальным уровнем добавленной стоимости и максимальной конкурентоспособностью. Так, например, вместо того, чтобы просто добывать и экспортировать полезные ископаемые, необходимо обеспечить максимально глубокую обработку местных, а также импортируемых сырьевых ресурсов. Здесь важно также, что для решения данной задачи, прежде всего, необходимо:
a. Модернизировать систему обучения, начиная с детского сада;
b. Вкладывать серьезные ресурсы в развитие прикладной науки. Так, например, производство представляет собой органическое единство следующих процессов: НИОКР, сам процесс производства и реализацию.
c. Обеспечить модернизацию существующих и строительство новых инфраструктурных систем: дорог, мостов, туннелей, водохранилищ и т.д. Современные инфраструктурные системы позволяют не только снизить затратность производства товаров и оказания услуг и, тем самым, повысить конкурентоспособность местной продукции, а также производить новые товары и услуги.
d. Разработать строгие стандарты по качеству и создать эффективную систему мониторинга качества товаров и услуг.
e. Создать эффективную цифровую экономику.
3. Обеспечить максимально эффективно использования сырьевых, трудовых, земельных и прочих ресурсов. Здесь, однако, необходимо учитывать не только повышение занятости ресурсов и получение прибылей, а также фактор экологии, поскольку мы хотим не только работать в Армении, а также безопасно жить. Объективным вызовом является, что важным ресурсом для армян является диаспора: диаспора не только может стать серьезным инвестором в национальную экономику и потребителем армянской продукции, а также послом армянского производителя в зарубежных странах.
Здесь необходимо учитывать, что другие страны, прежде всего, развитые страны, не ждут нас с распростертыми руками как поставщиков высококонкурентоспособных товаров и услуг. Они ожидают о нас поставок сырьевых и трудовых ресурсов. Здесь нужно серьезно потрудиться, чтобы суметь сначала производить, а затем продавать высококонкурентоспособные товары, технологии и услуги на международных рынках.
Таким образом, я предлагаю сначала определиться с задачами, которые должны решиться посредством соответствующих инвестиций, впоследствии разработать конкретные приоритетные направления и обсудить методы финансирования: кредитование, проектное финансирование, инвестиции в ценные бумаги, краудфандинг, государственно-частное сотрудничество и т.д.
Гагик А., Армения
Signatory
Պետք է օրգանական կապ ստեղծել ՀՀ-ի և Սփյուռքի միջև։ Այս խնդիրները լուծելու համար պետք է լինեն մեխանիզմներ։ Կարելի է ստեղծել թեկուզ խորհրդատվական մարմին, որտեղ կպատասխանեն Հայաստանում բիզնես սկսող սփյուռքահայերի բոլոր հարցերին։
Համաժողովի մասնակից
Ծնելիության թվի նվազումը և արտագաղթի հիմնական պատճառները կապված է անվտանգային հարցերի, անարդարության մթնոլորտի և սոցիալական վատ վիճակի հետ։
Համաժողովի մասնակից
Ես ունեմ գաղափար, որը չնայած երիտասարդ տարիքիս, մշակել եմ երկար տարիներ համայնքային զարգացման ոլորտում աշխատելուց հետո։
Գաղափարս կամ եթե կուզեք գաղափարախոսությունս անվանել եմ Սոց. Կապիտալիզմ, քանի որ համարում եմ այն սոցիալիզմի և կապիտալիզմի լավագույն կողմերի միքս։
Եթե կարճ ներկայացնեմ բուն էությունը այն մոտավորապես հետևյալն է.
մենթորների աշխատանքի արդյունքում, ձևավորված համայնքային ակտիվ խմբերի միջոցով, գեներացնել իրենց համայնքի համար լավագույն սոցիալական ձեռնարկության տարբերակը որը ստեղծում է արտադրանք։
Հիմնել այդ ձեռնարկությունները ներդրմամբ կամ բարեգործական հիմունքներով: Սոցիալական ձեռնարկությունը կղեկավարի Համայնքային ակտիվ խմբի կողմից նշանակված մարդը, ձեռնարկությունում պարտադիր կերպով կհրավիրվեն աշխատանքի սոցիալապես անապահով աշխատունակ անձինք, ովքեր ստանում են նպաստ: Գործարանի արտադրանքը պետք է ուղղված լինի Հայաստանի ինքնաբավությանը, իսկ եթե արտադրվում է ավելի շատ քան Հայաստանում սպառվում է, պետք է արտահանվի և վաճառվի սփյուռքի հայաշատ քաղաքներում։ (Ծիրանի օրինակը*)
Վաճառքից գոյացած գումարի մեծ մասը պետք է աշխատողները ստանան որպես աշխատավարձ, ինչը ևս մեկ ներարկում կլնի դեպի տնտեսություն (քանի որ քիչ ծախսող մարդիկ ավելի շատ կծախսեն, պետությունը ոչ միայն շահութահարկ կստանա արտադրանքի վաճառքից ու եկամտահարկ աշխատավարձերից, այլև կմեծանա այլ տնտեսվարող սուբյեկտների շահույթն ու հետևաբար հարկերը)։:
Սոցիալական ձեռնարկության շահույթի մյուս մասը ՀԱԽ-ի տնօրինմամբ ուղղվելու է տվյալ համայնքի զարգացմանը, որում աշխատում է այդ ձեռնարկությունը։
* Ծիրանի օրինակը նախորդ տարի հայկական ծիրանի առաջ փակվեցին Ռուսաստանում գտնվող շուկաները, սակայն Մոսկվայի հայերի միահամուռ ուժերով այդ մեծ քանակությամբ ծիրանը շատ արագ իրացվեց, սա ցույց է տալիս հայկական սփյուռքի հսկայական ներուժը, որը պետք է օգտագործել ոչ միայն բարեգործական գումարներ ներգրավելով, այլ նաև հայկական արտադրության ապրանքներ գնելով, որը կկազմի սփյուռքահայի ընդհանուր ծախսերի 40-60 տոկոսը։
Այս գործողությունները ընդամենը մի քանի տարում տնտեսական լուրջ վերելքի կբերեն Հայաստանի տնտեսությունը, սփյուռքի գումարները կծախսվեն նպատակային, ունենալով տնտեսական ինքնաբավություն Հայաստանը կվարի առավել ինքնուրույն արտաքին քաղաքականություն, կմեծանան հարկային եկամուտները, կհաղթայարվի աղքատությունը։ Համայնքային ակտիվ խմբի անդամները կկրթվեն։
Հայկ Դ․, Հայաստան
Signatory
It is suggested to create new programs that will promote close contact with Armenia: visits, games - for example, presenting Armenian mythology in comic form.
Convention Participant
Being Armenian is not only a wish, but also a duty.
Convention Participant
The problem in the Diaspora is that it is not a systematic, functioning structure. It is not a model. People are united in religious or political groups, but there should be a model that unites everyone regardless of those circumstances.
Convention Participant
Reading. Goal is that people respect people, people learn setting goals and working towards them. Armenians do not make debts to buy something luxury. People understand life-long learning is feasible and valuable. Networking is not related to bribery and corruption. Armenians make rational decisions.
1. Create lists of 10 books every modern Armenian should read. It should contain books teaching skills/thinking needed in 21st century and books reminding and inspiring Armenians to be Armenians. “Atomic Habits”, “The Art of Thinking Clearly”, “The Art of Good Life”, “Emotional Intelligence”, “Freakonomics”, “The Richest Man in Babylon”,
2. Make reading books available for everyone. In rural communities, school libraries can work for the first time. We need public libraries like in AUA where anyone can read a book, maybe do some homework without being disturbed. We need to make internet accessible for everyone.