Очень рад запуску инициативы The FUTURE ARMENIAN. Патронаж столь известных деятелей вселяет надежду на то, что в ее формате удастся объединить экспертов из различных сфер, связанных с государственным строительством и выработать некую концепцию или план действий, который можно будет донести до руководства страны.
Хорошо, что ставка сделана именно на системный подход, так как многие беды Армении связаны именно с его отсутствием. Тем не менее, на мой взгляд, перечисленные 15 целей нуждаются в некоторой доработке и переформулировании.
Например, ""Историческая ответственность"" трактуется слишком узко. Слава Богу, наша история состоит не только из Геноцида. Плюс, этот пункт фактически дублирует ""Сохранение наследия"".
Вообще, мне показалось, что цели сформулированы немного фрагментарно, т.е. они не образуют некую замкнутую логическую систему. Если планируются дискуссии по этим вопросам, то не лучше ли сначала попытаться сформулировать стратегическую цель, а потом подтянуть под нее действия, которые необходимо предпринять в различных сферах, связанных с государственным строительством?
Например, так:
Цель: Построить высокоразвитое и демократическое Армянское государство, способное обеспечить собственную безопасность.
Задачи. Определить принципы оптимального устройства:
1. Внутриполитической системы;
2. Внешнеполитической деятельности;
3. Отношений Армения-Диаспора;
4. Отношений Армения-Арцах;
5. Экономической системы;
6. Государственного управления и борьбы с коррупцией;
7. Судебной системы;
8. Вооруженных сил;
9. Системы образования, науки и технологий.
Это позволило бы лучше структурировать будущие обсуждения: говорить более предметно, избежать дублирования, уйти в ходе дискуссий от лишнего пафоса и пр.
Павел С.
Соавтор инициативы
It is necessary to clearly understand what the recognition of the Armenian Genocide gives us, Armenians.
Convention Participant
Reading. Goal is that people respect people, people learn setting goals and working towards them. Armenians do not make debts to buy something luxury. People understand life-long learning is feasible and valuable. Networking is not related to bribery and corruption. Armenians make rational decisions.
1. Create lists of 10 books every modern Armenian should read. It should contain books teaching skills/thinking needed in 21st century and books reminding and inspiring Armenians to be Armenians. “Atomic Habits”, “The Art of Thinking Clearly”, “The Art of Good Life”, “Emotional Intelligence”, “Freakonomics”, “The Richest Man in Babylon”,
2. Make reading books available for everyone. In rural communities, school libraries can work for the first time. We need public libraries like in AUA where anyone can read a book, maybe do some homework without being disturbed. We need to make internet accessible for everyone.
Vardan V., Armenia
Соавтор инициативы
Այսօր սփյուռքում հայ ուսուցիչների մեծ բաց կա։ Ֆրանսիան ֆրանկոֆոնիայի համակարգն ունի, մենք էլ կարող ենք ստեղծել մի այնպիսի կազմակերպություն, որը, տարբեր երկրներում տեղական պայմաններից օգտվելով, ոչ միայն մտածի ստրատեգիայի մասին, այլև միջոց լինի ուսուցիչներ առաջարկելու համար։
Համաժողովի մասնակից
Սփյուռքի անվստահության խնդիրը գալիս է Հայաստանից, Հայաստանը պետք է սկսի օգնել Սփյուռքին, դա կբերի փոխադարձ վստահության։
Համաժողովի մասնակից
Առաջարկում եմ այնպիսի ծրագիր, որը կօգնի դրսում ապրող, սակայն վերադառնալ ցանկացող ընտանիքին հաստատվել Հայաստանում: Պայմանով, որ ժամանակի ընթացքում նա կվերադարձնի աստիճանաբար այդ օգնությունը՝ նպաստելով մյուս ընտանիքների վերադարձին:
Համաժողովի մասնակից
1. Education must be at the top of the political agenda, number one priority for the government
Organize high-level discussions with all the stakeholders (students, teachers, experts from all the sectors of economy )
2. We don't have an appropriate education system, creativity environment in schools, which creates uncertainty in education
3. Feedback loop is not working in education sector, problems are usually not reveled as a result of implemented research
4. We should start reforms in education sectors from two aspects: reforms in adults' education and in preprimary education
When children see adults that aren't learning, they don't want to learn as well
5. Governance in education should become a little bit psychological, like in business. Value the role of psychology in education
6. Educational reform can't be imported, it can be created and developed
7. Teacher attestation has one positive side – as a result, those who pass it will get higher salaries. This will also motivate those who start off their careers as teachers to aim for higher-paid jobs. On the other hand, the attestation system creates other, bigger scale problems: not necessarily all those who pass the attestation perform well as teachers in the classroom. So, what’s the index of a good teacher – we need to start from there. Additionaly, good test takers and subject experts are very different concepts
Serob Kh., Armenia
Соавтор инициативы
I think that the Diaspora should play an active role in the internal life of Armenia, but our statesmen are not friendly and make even starting a business here a big headache.
Convention Participant
Exercising possibilities. Aim is moving towards an environment where being healthy and exercising is normal while drinking/smoking/drugs are frowned upon. It is contrary to that now.
1. Build small outdoor sports grounds in every community. A minimum set like horizontal bars, parallel bars, and stepping platforms will work.
2. Those can be built for cheap from old materials. If people make the playgrounds by themselves, the value of the program will be higher
3. It can be started by videos in YouTube/Social networks showing how to build a playground, and popularizing calisthenics.
Vardan V., Armenia
Соавтор инициативы
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը առաջին հերթին պետք է հիմնվի համազգային երազանքների ու տեսիլքների վրա, ինչպես իր ժամանակին ասել է աշխարհահռչակ գիտնական Ալբերտ Էյնշտեյնը. «երևակայությունն ավելին է, քան գիտությունը»: Նույնիսկ Աստված-մարդ հարաբերություններում առանցքային նշանակություն ունի մարդու տեսիլքն ու երազանքը ներկայի և գալիքի հետ կապված, որն աստվածային նախախնամության իրագործման կարևոր գործոններից է:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» պետք է հիմնվի մեր ազգային գաղափարախոսության, պատմության, քրիստոնեական հավատքի և ընտանեկան արժեքների վրա: Շարժման հիմքը և նպատակը պետք է լինի Հայաստանը` հայաստանակենտրոն գաղափարով և հայահավաք շարժումով: «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժման ազգային գաղափարախոսության խորհրդանիշերը կարող են դառնալ Արարատ լեռը, Արաքս գետը և Սուրբ Էջմիածնի Մայր Տաճարը:
Անհրաժեշտ է ուսումնասիրել Հայաստանում և Սփյուռքում հայության ամենաառանցքային խնդիրները և բոլոր միջոցներն ուղղել դրանց լուծմանը: Անշուշտ դրանք հիմնականում կվերաբերեն Հայաստանի և Արցախի անվտանգությանը, տնտեսության և գյուղատնտեսության արդիականացմանը, ռազմաարդյունաբերական համալիրի, կրթության, գիտության և առողջապահության զարգացմանը:
Հայության նյութական, մարդկային և այլ հնարավորությունները հարկավոր է ուղորդել Հայաստանի ԲՈՒՀ-երում և համապատասխան ինստիտուտներում ֆիզիկայի, քիմիայի, թվային և նանոտեխնոլոգիաների, կենսաբանության ու երկրաբանության զարգացմանը:
Երիտասարդների համար գրավիչ դարձնելու նպատակով մեխանիզմներ մշակել ուսման վարձի, կացարանի, աշխատատեղի ապահովման, կրթության և գիտության բնագավառում աշխարհի լավագույն համալսարաններում ու գիտական կենտրոններում ուսման և գիտելիքի ամբարման հնարավորությունների ստեղծման, լավագույն մասնագետներին բարձր աշխատավարձով ու բնակարանով ապահովման համար:
Հայաստանում և աշխարհի տարբեր երկրներում, վերը նշված բնագավառներում գործող հայազգի ու հայերի բարեկամ ժողովուրդներից բաղկացած մասնագետների հավաքագրել և Հայաստանում այդ ոլորտները զարգացնելու աշխարհի առաջատար տեխնոլոգիական ձեռքբերումները Հայաստան տեղափոխելու և կիրառելու համար:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը Հայաստանի և Արցախի անվտանգային համակարգի ամրապնդման նպատակով պետք է նպաստի Հայաստանի ռազմաարդյունաբերական համալիրի զարգացմանը, բոլոր հնարավոր միջոցներով աջակցի Հայաստանի պաշտպանական համակարգի արդիականացմանը:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը Հայաստանի Հանրապետության ԿԳՄՍ նախարարության հետ սերտ համագործակցելով` արդիականացնի Հայաստանի կրթական և գիտական միջավայրը: Սոցիալական ոլորտում գործունեություն իրականացնի թիրախային սկզբունքներով` կիրառելով զարգացած երկրների փորձը:
Մշակույթի ասպարեզում առանցքային դարձնի մոռացության մատնված ազգային ավանդությունների, ժողովրդական սովորույթների, մանկապատանեկան խաղերի վերակագնումն ու հանրայնացումը, կրոնական տոներին զուգահեռ ժողովրդական ավանդությունների պահպանումը, հայկական խոհանոցի հանրայնացումը, ինչպես նաև կրթական, գիտական, մշակութային ու սոցիալական ոլորտներում ներդնի զարգացած երկրների փորձը:
Հետևողական, ծրագրավորված, հիմնարար ու հաստատակամ սկզբունքով գործելով` նշված բնագավառները հիմք կհանդիսանան զարգացող գիտակրթական, առողջապահական, անվտանգային, ժամանակակից տնտեսական և գյուղատնտեսական, ազգային ավանդություններով և բարձր կենսամակարդակով ապրող երկրի:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը իր առջև դրած նպատակներն ու ծրագրերն իրակականցնելիս պետք է համագործակցի պետական համակարգի, Հայ Առաքելական, Հայ Կաթողիկե և Հայ Ավետարանական եկեղեցիների, Սփյուռքում գործող ավանդական հաստատությունների, ինչպես նաև անհատ գործիչների հետ:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը արդյունավետ աշխատանքի շնորհիվ կվաստակի Հայաստանի, Արցախի և Սփյուռքի հայության վստահությունը և կդառնա համահայկական ազդեցիկ շարժում, որը ոչ միայն կհամագործակցի պետական, կրոնական և հասարակական հաստատությունների հետ, այլև նշված բնագավառների ղեկավարների և առաջնորդների համար կդառնա ուղորդող, վերահսկող, աջակցող, հավասարակշռող շարժում:
Պետական և ազգային կյանքին վերաբերող ֆորսմաժոռային իրավիճակներում «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը կդառնա կայունացնող, ներազգային կյանքում հաշտեցնող և ազգային վտանգները չեզոքացնող ուժ:
Շարժումը կարող է Հայաստանի և Արցախի անվտանգության և զարգացման նպատակով համագործակցել արևմուտքի, արևելքի ազդեցիկ պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների ու անհատների հետ, ապահովի տարածաշրջանի անվտանգությունը, զարգացումը և կայուն փոխհարաբերությունները Հայաստանի բարեկամ և հարևան երկրների հետ:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը հայության անցյալի հիշողությունից և պատմական դառը փորձությունից ելնելով, կատարի հայության ցեղասպանության և հայրենազրկության պատճառների խորը ուսումնասիրություն, տարբեր պետությունների ու ազգերի հետ մեր փոխհարաբերությունները ՀՀ իշխանությունների հետ միասին կարգավորի` ելնելով այդ ամենի ուսումնասիրության արդյունքներից:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժումը համակիրների և գաղափարակիրների հետ քննարկում- հանդիպումներից բացի, որտեղ գեներացվում են արժեքավոր գաղափարներ ու առաջարկություններ, արդեն ժամանակն է, որ նշված 15 ուղղություններով գործադիր մարմնի կողմից քայլեր կատարվեն ըստ ոլորտների և անհրաժեշտության դեպքում հանրայնացվեն, որպեսզի համակիրները թե հայաստանում և թե Սփյուռքում տեսնեն շոշափելի և արդյունավետ գործունեություն ու դրսևորեն ակտիվ մասնակցություն «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» շարժման ծրագրերին:
Էդվարդ Մ․, Հայաստան
Соавтор инициативы
Ո՞վ է հայը։ Շատ լայն պիտի նայենք այդ հարցի պատասխանին։ Ով իրեն հայ է համարում, մենք պետք է ընդունենք, որ նա հայ է։ Օրինակ՝ ընտանիքի մի մասը հայ է կամ հատուկ հետաքրքրություն ունեն հայկականի հանդեպ, ուրեմն՝ հայ են։
Համաժողովի մասնակից
I am a Diaspora Armenian born and raised in California, the daughter of genocide survivors, a physician and biotech expert who has volunteered in Armenia for multiple years in health-related areas.My comments come from the perspective of someone who has tried to be helpful, but who encountered multiple barriers.My suggestions below are cross-cutting and address multiple goals.1)Create a Diaspora-Armenia Innovation and Business Park/Centera.Such an entity would not only attract many more diaspora Armenians to open businesses in Armenia, but it would also create jobs and potentially an economic boom for the country. Jobs would be needed to support all the activities noted below, to support the new businesses and to support the increased number of people engaged in business activities (down-stream impact on restaurants, stores, services etc)b.This would be both a physical brick and mortar office park and a virtual office park whose mission is to make it easy to start a business and that overcomes well-known barriers (corruption, complicated laws and regulations, socio-cultural issues, and so forth). Locations would be in Yerevan and ideally one in each Marz.c.Provide business support services and education to diaspora Armenians, essentially create a business start-up tool-kitd.Provide human resources services to help with hiring and employee management.e.Provide practical educational services such as language classes (Eastern Armenian, Western Armenian, Russian, English, French), legal requirements and responsibilities in Armenia, how to set up vendor and contractor contracts in Armenia, socio-political topics, market research topics and so forth. Essentially anything that a diaspora businessperson would need to know to successfully open and manage a business in Armenia.f.Access to trustworthy, honest, high quality business support service providers that are fully vetted (e.g. attorneys, accountants, IT experts) g.Training programs for Armenia citizens to give them the skills needed by the new businesses (this could be a separate entity that contracts with the Innovation and Business Park/Centerh.Access to a variety of physical office spaces that can be rented or purchased.i.Access to executive apartments (long term and short-term rentals) that meet western standards of quality.j.Provide security solutions to businesses to prevent damage and theft (physical and digital).k.Liaison to government authorities to ensure government is able to address diaspora business people’s needs (e.g. 2)Develop in-country Armenia expertise in Eurasia Economic Union capabilitiesa.Given that as of this month all pharmaceutical and biotech approvals must now go through the EAEU and which gives any product approved in one country full reciprocity/approval in all EAEU countries, there is an opportunity for Armenia to be a preferred country in which companies conduct business to gain product registration.
b.Create businesses that provide pharma and biotech companies with the services needed to complete their product registration applications and to maintain their approvals/registrations. Become a one stop shop for these companies. Services would include legal and regulatory affairs experts, writers, translators (all documents must be in Russian), IT support and so forth.c.This could create many well-paying jobs for Armenians.d.This could establish Armenia as the “go to” country for businesses wishing to expand to EAEU countries. Given that Armenia is the most internationally facing of the EAEU countries, this is a logical role for Armenia. e.This will make Armenia indispensable to the EAEU success by attracting more businesses to the EAEU.f.Once this is accomplished for pharma/biotech, the same concept can be applied to other areas.3)Create a Diaspora-Armenia Healthcare Education and Capabilities Institutea.Improvement in the quality of healthcare in Armenia is critical to attracting people to emigrate and to attracting international businesses to open offices in Armenia. No one wants to be in a country for extended periods of time unless there is high quality medical care.b.There is a glut of doctors in Armenia but very few are well trained. On the other hand,there is shortage of nurses and cultural disparagement of the nursing profession (because they compete with doctors). c.The Institute could work to fix this long-term problem and shift the healthcare culture to one of high quality, high standards, accountability and collaboration across specialties and professions.d.This would include mentoring programs with top medical experts throughout the world, exchange programs, continuingmedical education programs and so forth.e.This would include working with the Republic of Armenia government to update regulations and laws to support a system that can provide high quality medical care and that can rout out corruption.f.This would include working closely with existing educational institutions in Armenia (YSMU, AUA, etc).g.Become an avenue for Armenia healthcare professionals to gain access to technical training, information, tech support.h.To become a think tank to problem-solve Armenia’s many healthcare challenges.4)Create a Diaspora-Armenia International Affairs Institutea.Similar in concept to #3 above (Healthcare) except for International and Foreign Affairsb.This would haveavery strong strategic component that included techniques for anticipating response options for different scenarios and game-out thesescenarios.c.Couldbe an avenue for collaboration with other international affairs think tanks of global acclaim.d.A means by which to set a higher standard and higher bar for Armenian foreign affairs which will becritical to survival of theRepublic of Armenia.e.A conduit to creating relationships with other countries that will enablethose countries to be motivated to support a strong and independent and flourishing Armenia.5)Develop a Diaspora-Armenia Philanthropy Societya.Create an NGO that supports NGOs.b.One thing that was clear during the 44-day War was that the ability of the government to provide humanitarian services or even to request humanitarian assistance or to know
which humanitarian organization were available to help completely collapsed in part because there was a lack of management of NGOs. This cannot happen again.c.There is also no strategic or operational coordination of NGOs.d.Armenia and NGOs working to help the people of Armenia would benefit from establishment of such a society.e.The Republic of Armenia would need to “bless” such an endeavor and agree to work and cooperate with this endeavor.f.Similar in concept to #1 above (diaspora business park/center); in fact,some functions could be shared between #1 and #5 (e.g. educational and training services)g.NGOs play a critical role in Armenia and should be part of any emergency response strategy.
