Վերջին տարիներին, հատկապես 44օրյա պատերազմից հետո, աշխարհի տարբեր անկյուններում հայերի հանդիպման խոսակցությունները, մտահոգությունները ուղղված են հայ ազգի անվտանգության, զարգացման, ապագային նվիրված խորհումներով, քննարկումներով։ Հայ ժողովրդի առջև ծառացած դժվարությունների հաղթահարման համար ստեղծվում են տարբեր տնտեսական, քաղաքական միություններ, որոնք նպատակ ունեն ապահովել հայ ազգի հետագա զարգացումը՝ տնտեսական զարգացման հրաշքի հասնել այլ փոքր պետությունների օրինակով: Այդպիսիններից են՝
• Նուբար Աֆեյանի և Ռուբեն Վարդանյանի կողմից ստեղծված «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ»,
• Վահե Կարապետյանի «Pan Armenian Unity» միությունները։ Այս հայորդիները ձգտում են միավորել հայերին ամբողջ աշխարհում՝ դիմակայելու ներկա դժվարություններին և ստեղծել հիմքեր տնտեսական կտրուկ զարգացման համար։ Քաղաքական ոլորտում Արևմտյան Հայաստանի վտարանդի կառավարության կողմից կազմակերպվել է Համահայկական Վերնախորհուրդ (Senat), որը զբաղվում է ՀՀ-ի արտաքին հարաբերություններով, գլխավոր նպատակ ունենալով՝ Վուդրո Վիլսոնի 1920 թվականի նոյեմբերի 22 կայացրած «Իրավարար վճռի» իրականացումը։ Մի քանի ամիս առաջ գործարար Սամվել Կարապետյանը հայտարարեց, որ ՀՀ-ում, Ջավախքում, Արցախում կարելի է ստեղծել բոլոր բնագավառների բարձր շահութաբերական ձեռնարկություններ տեղական հումքերի հիման վրա։ Անկախացումից հետո ՀՀ-ի բոլոր ղեկավարները գիտակցաբար, կամաց-կամաց քայքայեցին Խորհրդային Հայաստանից ժառանգած հարուստ, բազմաճյուղ տնտեսությունը։ Քաղաքական առումով չամրապնդեցին հազարավոր հայրենասերների կորստով ձեռք բերված մեր հաղթանակները։ Մենք՝ մի քանի հայրենասեր մասնագետներ առաջարկում ենք կազմակերպել դեռևս նախադեպ չունեցող «Համահայկական բաժնետիրական ընկերություն»՝ (Pan Armenian Corporation): Հույս ունենք, որ այն մաս կկազմի Ձեր միությունների միվորմանը՝ ի շահս հայ ազգի ապագայի՝ Մեծ Հայաստանի կազմավորման և նրա հզորացման համար։ Կլուծվի ներկայիս և ապագայի բոլոր խնդիրները։ Հարկավոր է հավատալ, պայքարել և հաղթել։
Վահե Մ․
Նախաձեռնող
Как макроэкономист у меня есть определенные идеи относительно путей развития армянской экономики.
Было сделано заявление о создании инвестиционного фонда и возникает банальный вопрос: во что вкладывать деньги? Здесь в дело вступает экономист: сущность работы экономиста заключается именно в том, чтобы ограниченные ресурсы использовать с максимальной эффективностью. Если экономист не решает эту задачу, то должен собрать вещи и уйти домой.
Следовательно, направления вложения инвестиционных средств зависят от задач, которые они должны решить для страны. Так, например, в течение ближайших 10-20-и лет нам необходимо решить в Армении следующие первоочередные задачи:
1. Повышение обороноспособности страны: разработка, производство и внедрение современных систем ПВО и наступательных систем; создание профессионального командирского состава; создание профессиональной разведки и контрразведки; обеспечение определенного уровня независимости, или национальной безопасности, по энергоснабжению, воздушных перевозок, снабжению топливных и продовольственных товаров и т.д. Только высокая обороноспособность позволит сохранить суверенитет страны.
2. Производство, потребление и экспорт товаров и услуг с максимальным уровнем добавленной стоимости и максимальной конкурентоспособностью. Так, например, вместо того, чтобы просто добывать и экспортировать полезные ископаемые, необходимо обеспечить максимально глубокую обработку местных, а также импортируемых сырьевых ресурсов. Здесь важно также, что для решения данной задачи, прежде всего, необходимо:
a. Модернизировать систему обучения, начиная с детского сада;
b. Вкладывать серьезные ресурсы в развитие прикладной науки. Так, например, производство представляет собой органическое единство следующих процессов: НИОКР, сам процесс производства и реализацию.
c. Обеспечить модернизацию существующих и строительство новых инфраструктурных систем: дорог, мостов, туннелей, водохранилищ и т.д. Современные инфраструктурные системы позволяют не только снизить затратность производства товаров и оказания услуг и, тем самым, повысить конкурентоспособность местной продукции, а также производить новые товары и услуги.
d. Разработать строгие стандарты по качеству и создать эффективную систему мониторинга качества товаров и услуг.
e. Создать эффективную цифровую экономику.
3. Обеспечить максимально эффективно использования сырьевых, трудовых, земельных и прочих ресурсов. Здесь, однако, необходимо учитывать не только повышение занятости ресурсов и получение прибылей, а также фактор экологии, поскольку мы хотим не только работать в Армении, а также безопасно жить. Объективным вызовом является, что важным ресурсом для армян является диаспора: диаспора не только может стать серьезным инвестором в национальную экономику и потребителем армянской продукции, а также послом армянского производителя в зарубежных странах.
Здесь необходимо учитывать, что другие страны, прежде всего, развитые страны, не ждут нас с распростертыми руками как поставщиков высококонкурентоспособных товаров и услуг. Они ожидают о нас поставок сырьевых и трудовых ресурсов. Здесь нужно серьезно потрудиться, чтобы суметь сначала производить, а затем продавать высококонкурентоспособные товары, технологии и услуги на международных рынках.
Таким образом, я предлагаю сначала определиться с задачами, которые должны решиться посредством соответствующих инвестиций, впоследствии разработать конкретные приоритетные направления и обсудить методы финансирования: кредитование, проектное финансирование, инвестиции в ценные бумаги, краудфандинг, государственно-частное сотрудничество и т.д.
Гагик А., Армения
Նախաձեռնող
Reading. Goal is that people respect people, people learn setting goals and working towards them. Armenians do not make debts to buy something luxury. People understand life-long learning is feasible and valuable. Networking is not related to bribery and corruption. Armenians make rational decisions.
1. Create lists of 10 books every modern Armenian should read. It should contain books teaching skills/thinking needed in 21st century and books reminding and inspiring Armenians to be Armenians. “Atomic Habits”, “The Art of Thinking Clearly”, “The Art of Good Life”, “Emotional Intelligence”, “Freakonomics”, “The Richest Man in Babylon”,
2. Make reading books available for everyone. In rural communities, school libraries can work for the first time. We need public libraries like in AUA where anyone can read a book, maybe do some homework without being disturbed. We need to make internet accessible for everyone.
Vardan V., Armenia
Նախաձեռնող
Հրաշալի գաղափար` համախմբվել Հայաստանը հզորացնելու շուրջ և շոշափելի արդյունք ստանալու համար` հատկապես կրթության բարելավմանը պիտի ուշադրություն դարձնենք։ Հզոր է այն պետությունը, որի քաղաքացին գիտակ է իր ոլորտում, իր մասնագիտության մեջ։ Ինքս կրթական ոլորտում արդեն 12 տարի է մասնագիտական արագացված դասընթացների միջոցով` ՀՀ աշխատաշուկան համալրում եմ որակյալ, մրցունակ կադրերով։ 44օրյա պատերազմից հետո բազմաթիվ հայորդիներ, հաշմանդամության տարբեր աստիճան ստացած իրենց կյանքի ուղին և ապագան չեն կարողանում պլանավորեն։ Արտ Հաուս ուսումնական կենտրոնում նրանցից շատերին պատիվ ունեցանք դասավանդելու և փորձում ենք աշխատատեղի հարցում օգնել, բայց խնդիրն ավելի գլոբալ է, և ձեր, մեր բոլորի ուժերի մոբիլիզացիայի կարիքը կա։ Այդ սերունդն է, որ պիտի ապրեցնի ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ և հակառակը։
Լիլիթ Կ․, Հայաստան
Նախաձեռնող
Լեզվի համահայկական կազմակերպություն պետք է ստեղծվի։ Մեր ռեսուրսները քիչ են, պիտի այս պահից սկսած ուսուցիչներ պատրաստենք սփյուռքի համար։
Համաժողովի մասնակից
In the case of the development of such events, we will not have a Diaspora in the modern sense after 100 years. Connections and relationships between individual people are important, but they are few. We need connections at the interstate, governmental, and other level, programs that will keep the Diaspora viable.
Convention Participant
Սյունիքում արևային էներգետիկան շատ թույլ է, չնայած ունի մեծ պոտենցիալ աշխարհագրական դիրքից ելնելով:
Հարց առաջարկ՝
Հնարավո՞ր է արդյոք արևային էներգիայի համակարգերը տեղադրել լիզինգային մեթոդով շահառուի հետ կնքելով համապատասխան պայմանագիր։ Այս մեթոդով շահառուները ստիպված չեն լինի մեծ գումար ներդնելու արևային համակարգեր տեղադրելու համար, իսկ ավելացած էներգիան կարելի է վաճառել ՀԷՑ-ին։ Ներքին շուկայում կնվազի ՀԷԿ, ՋԷԿ և այլ էներգիա արտադրող կառույցներից պահանջարկը և զուգահեռաբար կավելանա արտահանման ծավալը, որը կարող ենք նաև փոխանակել Իրանի Իսլամիստական Հանրապետության հետ բնական գազով։
Արամ Գ․, Հայաստան
Նախաձեռնող
Ցեղասպանության հիշողությունը բերում է կարեւոր անվտանգային ընկալման։ Միասնական ընկալում պետք է ձեւավորել սրա մասին՝ Հայաստան-Սփյուռք ընդգրկմամբ։ Այսօր դեռ կա ընկալում, որ հայաստանցիները չգիտեն՝ ինչ է Ցեղասպանությունը։
Համաժողովի մասնակից
Առաջարկում եմ ցեղասպանության թանգարանում բացել ցուցասրահ,որտեղ կներկայացվեն ազգությամբ հայ գյուտարարները, որոնց գյուտերն ունեցել են համաշխարհային նշանակություն (МРТ, բանկոմատ, Նոր տարր..․ դրանք շատ են)։ Ինֆորմացիան լինի վիքիփեդիայի հղմամբ։ Պետական,պաշտոնական այցերի ժամանակ արարողակարգով նախատեսել այցելություններ նաև նշված ցուցասրահ, ինչը կօգնի ցույց տալ աշխարհին, որ Հայոց ցեղասպանությունը համամարդկային ողբերգություն ու կորուստ է նաև այն առումով, որ մազապուրծ հայերն ինչեր են ստեղծել աշխարհի տարբեր ծայրերում և ինչեր կարող էին ստեղծել։ Սա նաև հնարավորություն կտա բարձրացնել մեր ազգի պատիվն ու արժանապատվությունը, ինչի կարիքն այսօր ունենք բոլորս։
Արգամ Ց․, Հայաստան
Նախաձեռնող
According to research, we can develop an Armenian identity when we are in an Armenian environment. That identity depends on language, culture, dances, and communication with other Armenians, so it is necessary to create an Armenian environment.
Convention Participant
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» նախ և առաջ հոգեբանորեն փորձում է վերականգնել հույսը, որ յուրաքանչյուր հայ ունի հնարավորություն գործելու, ճիշտ ընտրված թիմը, էլ ավելի է ներշնչում վստահություն, որ յուրաքանչյուրս կարող ենք գործել: Ինձ որպես արցախցու, մտահոգում է Արցախի և Հայաստանի կապը, և 15 նպատակներից, ամենաշատը կենտրոնացած եմ այդ կետի վրա:
Լուսինե Ս․, Հայաստան
Նախաձեռնող
I am sure biotechnology has been considered as one of the prospective directions for building the future in Armenia. I hope it would be possible to create a group that could connect scientists working in different universities and companies with scientists in Armenia to discuss what kind of help is needed and what can be built together.
Here is what I could bring to table:
Part of my job is to develop monoclonal antibodies for research and diagnostic purposes in medicine. I could help establish a similar laboratory that could serve the local needs, to start with.
Maybe some of the companies, producing commercial antibodies would choose to open an R&D and manufacturing laboratory in Armenia, if we have well trained personnel.
This might seem to be a very small-scale endeavor, but it will boost the research and clinical science.
Another suggestion is to create a group that would help connect local science to business. The potential of students in Armenia and abroad could be utilized. I have an idea of a project:
The copper mining is one of the major components of our industry. New, more eco-friendly methods of precipitating copper from ore are being utilized worldwide. Bioleaching is one of them; it is essentially using bacteria to precipitate copper (or other metals) from low metal containing ore. Usually, the companies patent the consortium of bacteria.
Scientists from ArmBiotechnology in Yerevan (please see the reference below) have isolated a consortium of bacteria from ore in Kapan that can efficiently be used for this purpose. We could use student engineers to create bioreactors for mining copper from leftover ore by bioleaching, thus employing local people and cleaning the environment.